Trùn quế

Ruốc làm từ... giun quế

Món ăn có thành phần khiến người nghe phải giật mình, thậm chí "kinh hãi" song lại là sản phẩm được đánh giá có hương vị thơm ngon, bổ dưỡng... Ngoài món ruốc (chà bông) làm từ thịt heo như thông thường, một số cửa hàng thực phẩm ở Hà Nội hiện đang bán một sản phẩm với cái tên khá lạ: “ruốc địa long” hay còn gọi là “ruốc trùn quế”.

Nhân viên của một cửa hàng thực phẩm sạch có địa chỉ tại Từ Liêm (Hà Nội) lý giải: “Gọi là ruốc địa long cho đỡ… ghê, thực chất, món ăn này được chế biến từ hai thành phần chính là thịt lợn và… giun quế”. Với mức giá từ 450.000 - 550.000đ/kg, ruốc giun quế được nhân viên cửa hàng này giới thiệu là sản phẩm giàu dinh dưỡng, đặc biệt trị chứng biếng ăn của trẻ nhỏ.

Có mức giá không hề rẻ, song muốn mua “ruốc địa long”, khách hàng thường phải đặt trước cả tháng. Chị Thùy Dung (Hoàng Mai, Hà Nội) cả tuần qua tìm khắp các cửa hàng thực phẩm sạch tại Hà Nội để mua sản phẩm này song đều nhận được câu trả lời: phải chờ! “Hồi đầu, chỉ nghe tên thôi đã có cảm giác... muốn ói. Không thể nghĩ con người lại có thể ăn được loại sinh vật như vậy.

Ung thu

Tại sao bệnh ung thư khó điều trị? Ung thư là một trong những căn bệnh được điều trị phức tạp nhất. Về mặt sinh học các loại ung thư rất khác nhau. Ví dụ, ung thư da khác hẳn so với ung thư máu được gọi là ung thư hạch bạch huyết, bởi vì có rất nhiều loại ung thư hạch bạch huyết khác nhau. Phẫu thuật sớm được xem là phương pháp tốt nhất để loại bỏ khối u gây ung thư. Nhưng bệnh ung thư vẫn có thể phát triển trở lại nếu có bất kỳ tế bào gây bệnh nào bị bỏ sót. Bệnh ung thư cũng có thể trở lại nếu các tế bào bị vỡ ra từ khối u nguyên phát và hình thành khối u thứ cấp vi mô ở những vị trí khác trên cơ thể trước khi phẫu thuật loại bỏ khối u nguyên phát. Ung thu, Và bởi vì các tế bào ung thư là tế bào của cơ thể con người nên nhiều phương pháp điều trị tiêu diệt tế bào ung thư có nguy cơ phá hủy cả những tế bào khỏe mạnh trong cơ thể sống.

về sau, nghe nói ruốc này trị được chứng biếng ăn của trẻ nên tôi “đánh liều” mua thử”, chị Dung chia sẻ.

Khác với suy nghĩ ban đầu của chị Dung, ruốc từ giun quế không “ghê” như chị tưởng mà cũng vàng, thơm như các loại ruốc thông thường. “Khi nhấm nháp, ruốc có cảm giác ngọt và lợ như cho hạt nêm, mì chính”, chị Dung nói.

Nhìn bên ngoài, khó có thể phân biệt ruốc làm từ giun và ruốc heo thông thường

Theo bà Nguyễn Thị Liên, chủ trang trại nuôi giun quế tại Sóc Sơn, thực chất, thành phần chính của ruốc vẫn là thịt lợn, chỉ có 20% là giun quế: “Trong cơ thể con giun quế có chứa 12- 14% chất đường nên nếu chế biến đồ ăn hoàn toàn từ giun thì có cảm giác ngọt khé cổ. Với tỷ lệ trộn hiện nay, món ruốc cho cảm giác vừa miệng, mang mùi thơm của thịt lợn, lại có vị ngọt tự nhiên của giun”.

Bà Liên cũng cho hay, hiện nay giun quế được nuôi khá phổ biến nhưng không phải con giun nào cũng làm được ruốc. “Nếu nói về thức ăn của con giun quế thông thường, loại dành làm thức ăn nuôi heo thì… không ai dám sử dụng, vì chúng chủ yếu ăn các chất thải từ trâu, bò. Trong khi đó, thức ăn cho con giun nuôi để làm ruốc thì trộn cám với rau sạch như cháo dinh dưỡng cho em bé vậy”, bà Liên nói. Trước khi chế biến, giun quế phải được làm sạch bằng kỹ thuật riêng, rồi mới cho vào xay nát. Sau đó, phần giun này được trộn cùng thịt lợn và rim với các loại gia vị.

“Do việc nuôi và sơ chế giun cầu kỳ nên hầu hết các cơ sở chế biến chỉ làm theo đơn đặt hàng. Hơn nữa, ruốc làm từ giun quế có thời hạn sử dụng ngắn, chỉ trong một tuần nên khó bảo quản nếu chế biến sẵn”, bà Liên lý giải.

Nói về loại ruốc “chỉ nghe đã thấy hoảng”, bà Liên cười: “Thời gian đầu, tôi là người nuôi còn có cảm giác sợ chứ đừng nói đến khách hàng. Tuy nhiên, con vật này là loài giun duy nhất không sống ký sinh trên cơ thể động vật nên mọi người có thể yên tâm”.

Không chỉ làm ruốc, tại trang trại của mình, bà Liên còn chế biến chả giun, rượu giun, cho giun vào canh để thay vị ngọt của mì chính… Khảo sát trên thị trường, giun quế đang là sinh vật được nuôi khá phổ biến ở nhiều địa phương như Hà Nội, Hòa Bình, Đà Lạt, Quảng Ngãi… Tuy nhiên, việc chế biến giun thành thực phẩm cho con người còn ít được biết đến, giun chủ yếu được nuôi để làm thức ăn cho heo và thu hoạch phân bón.

Bác sĩ Phùng Đình Khánh - Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Ninh Bình cho biết, giun quế hay còn gọi là “địa long” không phải là loại sinh vật xa lạ với nhiều người dân ở vùng nông thôn Việt Nam. Giun quế thường sống ở những bãi cỏ tranh, ăn các chất uế thải và được sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông y. “Giun quế là loại bổ âm nên có thể trị được chứng biếng ăn của trẻ. Bên cạnh đó, giun quế sấy khô còn được sử dụng cùng một loại thuốc đặc trị khác để chữa chứng tai biến mạch máu não của người già”, ông Khánh phân tích.

Vị thầy thuốc này cũng lưu ý, khi sử dụng làm thực phẩm cho con người thì các khâu chế biến giun quế phải thật sự đảm bảo vệ sinh để người dùng không bị nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, cách làm sạch giun không hề đơn giản mà phải dùng kim châm hai đầu để chúng xả hết chất thải. Nếu dùng nước mạnh để xả, các dịch nhầy tiết ra ở giun sẽ mất và không còn các tác dụng điều trị bệnh.

Nổi tiếng nhờ nuôi giun quế

Hoàn thành nhiệm vụ trong quân đội, trở về đời thường không chỉ yên vui với mái ấm gia đình, đại tá, thạc sĩ Nguyễn Phú Hải vẫn đem tài năng của mình ra góp phần làm đẹp cho đời, cho xã hội. Quê ông xưa là một vùng quê nghèo, thuộc thôn Tân Phú, xã Phú Cường, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội. Trở về gia đình, ông Hải trăn trở tìm việc làm mới, vừa gần gũi với nông dân vừa đi đầu trong tiến bộ khoa học. Câu hỏi "Trồng cây gì, nuôi con gì" để đem lại hiệu quả kinh tế cao, thoát nghèo và vươn tới làm giàu, luôn là nỗi trăn trở của không chỉ các cấp lãnh đạo từ Trung ương tới địa phương, mà cả từng gia đình nông dân.

Với tốc độ đô thị hóa và sự gia tăng dân số nhanh chóng, đất đai canh tác bị thu hẹp dần và cằn cỗi theo thời gian. Phân hữu cơ truyền thống đã dần bị loại bỏ do bẩn, mùi hôi thối và mang nhiều vi khuẩn gây bệnh. Phân bón hóa học sử dụng liên tục đã ảnh hưởng đến độ phì nhiêu của đất và làm đất chai cứng. Việc lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật đã hủy diệt các loài thiên địch của ngành nông nghiệp, mà bản thân nó là tác nhân rất tốt, góp phần tiêu diệt sâu bọ có hại, cải tạo đất trồng, nâng cao sản lượng… Một nhu cầu đặt ra là cần có những sản phẩm thúc đẩy việc chăn nuôi, trồng trọt, cải tạo đất trồng và nâng cao năng suất nông sản, nhưng không phải sử dụng các hóa chất độc hại. Giun quế (một trong số những loài có giá trị nhất của giun đất) và phân giun, không chỉ là lời giải tối ưu cho bài toán ấy, mà còn đem lại nhiều lợi ích quý báu khác, kể cả hiệu quả cao về kinh tế.

 

Ông Nguyễn Phú Hải (bên phải) đang trao đổi kinh nghiệm nuôi giun với
Phó trưởng ban